Aktualności
2011-11-15
Sieciowe Trójmiasto Lubuskie
15-lecie Zielonogórskiej Miejskiej  Sieci Komputerowej ZielMAN
W dniu 11 października 2011 minęło 15 lat działalności Centrum Komputerowego Uniwersytetu Zielono- górskiego, którego głównym zadaniem jest zarządzanie i rozwijanie Zielonogórskiej Miejskiej Sieci Komputerowej (ZMSK) ZielMAN.

Sieć ZMSK ZielMAN powstała w wyniku porozumienia Rektorów Politechniki Zielonogórskiej i Wyższej Szkoły Pedagogicznej. Wówczas zaistniała możliwość uzyskania środków finansowych z KBN na jej budowę i eksploatację. W roku 1996 do współpracy zaproszono Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Metrologii Elektrycznej METROL (OBR ME) w Zielonej Górze. Rok 1998 to rozpoczęcie działalności w roli operatora internetowego po uzyskaniu od Ministerstwa Łączności koncesji na świadczenie usług telekomunikacyjnych. Również od tego roku ZMSK ZielMAN jest członkiem RIPE iprowadzi Lokalny Rejestr Internetowy (LIR).

Posiadane łącze stałe do sieci PIONIER, sieci TPNET i sieci LEVEL3 oraz realizowana technologia routingu BGP pozwalają na uzyskanie niezawodnego dostępu do Internetu dla środowiska naukowego i badawczo-rozwojowego oraz dla firm i użytkowników prywatnych z miast Zielona Góra, Sulechów i Nowa Sól, tworzących w ten sposób tzw. „Lubuskie Trójmiasto”. ZMSK ZielMAN ma możliwości zestawienia bezpośrednich połączeń światłowodowych ze wszystkimi operatorami internetowymi działającymi lokalnie, wtym TP S.A., Dialog, Telekomunikacja Kolejowa, Netia, Aster i inni.

Rewolucyjną zmianą było wdrożenie w2007 roku projektu pt. „Modernizacja Zielonogórskiej Miejskiej Sieci Komputerowej ZielMAN – ZielMAN2”, który dofinansowany był ze środków UE. Projekt dotyczył technologicznej wymiany urządzeń szkieletowych i dostępowych z technologii ATM 155 Mb/s do GigabitEthernet 1Gb/s w oparciu o istniejącą infrastrukturę teleinformatyczną. Dzięki temu rozwiązaniu uproszczono rozbudowę sieci poprzez zastosowanie modułów o wyższych przepustowościach. Nastąpiła również modernizacja 4 węzłów szkieletowych, budowa 5 węzłów dostępowych, stworzono sześć Publicznych Punktów Dostępu do Internetu (PIAP-ów) oraz zmodernizowano centrum zarządzania siecią.

ZMSK ZielMAN składa się z 15 podstawowych węzłów sieci w budynkach na terenie Kampusów Uniwersytetu Zielonogórskiego, gdzie w CK UZ znajduje się węzeł sieci PIONIER o przepustowości 2x10 Gb/s w technologii GigabitEthernet, z którego do sieci ZielMAN zostały zestawione dwa łącza o przepustowości 1Gb/s każde. W ramach sieci ZielMAN funkcjonuje 17 węzłów poza terenem uczelni, w obiektach firm i instytucji, którym Uniwersytet Zielonogórski świadczy usługi dostępu do Internetu.

Sulechowska Miejska Sieć Komputerowa SulMAN składa się z 13 węzłów, ałącza światłowodowe, które zbudowane zostały w kanalizacji TP S.A. mają długość ponad 3 km. W budowie sieci SulMAN wykorzystano istniejące w Sulechowie dwa węzły sieci PIONIER. Na bazie tych dwóch węzłów zbudowana została sieć, która ma bezpośrednie połączenie światłowodowe z ZMSK ZielMAN wZielonej Górze. Do zestawienia tego połączenia wykorzystano tzw. „włókna regionalne” sieci PIONIER. Obecnie sieć ZielMAN posiada 46 węzłów w ramach „Lubuskiego Trójmiasta” połączonych siecią optyczną; w kanalizacji własnej lub dzierżawionej. Sieć optyczna jest zbudowana wyłącznie na włóknach jednomodowych, a jej sumaryczna długość wynosi ponad 30 km.

W ramach swojej działalności Centrum Komputerowe świadczy dla szerokiego grona użytkowników podstawowe usługi sieciowe takie jak: obsługa domen DNS przez centralny serwer DNS sieci ZielMAN, obsługa poczty elektronicznej, obsługa centralnego serwera serwisu ftp oraz serwera Proxy/Cache, serwis informacyjny sieci ZielMAN oraz miasta Zielonej Góry realizowany przez serwer WWW oraz usługi teleinformatyczne dla Zielonogórskiej Biblioteki Cyfrowej. Do zadań jednostki zalicza się również koordynację prac związanych z rozwojem baz danych na potrzeby Uniwersytetu Zielonogórskiego, jak również zielonogórskiego środowiska naukowego i technicz- nego oraz organizowanie szkoleń związanych z budową sprzętu sieciowego, budową i wykorzystaniem sieci kompu- terowych oraz podstawowego oprogramowania użytkowego np. w ramach Akademii Cisco.

Uniwersytet Zielonogórski poprzez Zielonogórską Miejską Sieć Komputerową bierze udział w projekcie PLATON, który realizowany jest ze środków unijnych wramach Programu Innowacyjna Gospodarka w ośrodkach wchodzących w skład Konsorcjum PIONIER, którego od roku 2003 Uniwersytet Zielonogórski jest członkiem. Bezpośrednim celem projektu jest wdrożenie nowoczesnych usług teleinformatycznych. W 2010 roku na Uniwersytecie Zielonogórskim uruchomiono cztery z pięciu modułów, są to usługi: wideokonferencji, eduroam, obliczeń kampusowych, telewizji HD. Zgodnie z założeniami zbudowane zostało na Uniwersytecie Zielonogórskim studio telewizyjne oraz sala wideokonferencyjna. System wideokonferencyjny umożliwia nawiązanie łączności audiowizualnej pomiędzy wszystkimi sieciami MAN i centrami KDM tworzącymi sieć PIONIER iw tym celu systematycznie jest wykorzystywany.

Kolejnym modułem są usługi kampusowe, które dostarczającą aplikacji na żądanie, które zapewnią użytkownikom ze środowiska akademickiego i badawczego Uniwersytetu Zielonogórskiego elastyczny, dostęp do różnych aplikacji, zarówno wsystemie MS Windows jak i Linux. Wszczególności, pozwoli to zaoferować zdalną, interaktywną pracę z takimi aplikacjami jak Matlab, Maple, Comsol, czy narzędziami graficznymi Corel lub AutoCad. W ramach projektu PLATON na Uniwersytecie Zielonogórskim zainstalowano klaster, którego kluczowymi składowymi są 2 serwery Blade firmy IBM. Środowisko uzupełnia 10 stacji graficznych, macierz dyskowa oraz sieć połączeń pomiędzy wymienionymi podzespołami. Każdy Blade wyposażony jest w 10 serwerów kasetowych, zawierających po 2 procesory czterordzeniowe oraz 24GB pamięci RAM, co daje sumarycznie 40 rdzeni i 240GB pamięci RAM na każdy z serwerów.
Bardzo intensywnie rozwijana jest usługa pod nazwą eduroam, która umożliwia korzystanie z bezpiecznego, bezprzewodowego Internetu w 85 punktach dostępowych na terenie Zielonej Góry. Ostatnia analiza tego ruchu w sieci ZielMAN wykazała, że do sieci bezprzewodowej dołącza się dziennie ponad 9000 użytkowników.

W ramach Konsorcjum PIONIER Uniwersytet Zielonogórski przystąpił do unijnego projektu NewMAN, dzięki któremu pod koniec roku będzie budowana nowa sieć światłowodowa 10 Gb/s w technologii GigabitEthenet wZielonej Górze, Nowym Kisielinie oraz  Sulechowie.

Inwestycje światłowodowe Uniwersytetu Zielonogórskiego związane z połączeniem traktem światłowodowym dwóch głównych kampusów uczelni oraz dzierżawa włókien światłowodowych od innych operatorów pozwoliły uzyskać ring światłowodowy, który zwiększa bezpieczeństwo funkcjonowania sieci ZielMAN i czyni ją odporną na awarie linii światłowodowych. Plany inwestycyjne oraz rekonfiguracja łączy światłowodowych pozwalają na optymalizację kosztów eksploatacji oraz na wysoką jakość świadczonych usług. W wyniku 15-letniej działalności i realizowanych projektów powstały nowe możliwości rozszerzenia badań naukowych i współpracy międzynarodowej w szczególności wrozwijającym się Parku Naukowo- Technologicznym Uniwersytetu Zielonogórskiego w Nowym Kisielinie, którego centra naukowe prowadzić będą badania interdyscyplinarne i przyczynią się do rozwoju gospodarczego województwa lubuskiego.

Natalia Warszawska, ZIELMAN