Aktualności
2010-06-14
Rok 2008
Logo PIONIER
Sprawozdanie z działalności i funkcjonowania sieci PIONIER w roku 2008.
Rok 2008 był już piątym rokiem eksploatacji Ogólnopolskiej Sieci Optycznej PIONIER stanowiącej bazę dla badań naukowych i prac rozwojowych w obszarze informatyki i telekomunikacji, nauk obliczeniowych (gridy itp.), aplikacji oraz usług dla społeczeństwa informacyjnego.

Infrastruktura kablowa i transmisyjna sieci
Na koniec roku 2008 całkowita długość linii światłowodowych sieci PIONIER wynosiła 4318,88 km (3834,38 km linie własne + 484,5 km dzierżawione od innych operatorów). Przebieg linii światłowodowych sieci PIONIER na dzień 31 grudnia 2008 przedstawiono na poniższym rysunku.

W roku 2008 PCSS, jako operator sieci PIONIER, kontynuował rozbudowę sieci o nowe odcinki linii światłowodowych w relacjach Gdańsk – Olsztyn – Białystok, Białystok – Suwałki - Ogrodniki oraz Lublin – Rzeszów – Kraków, z odejściami do granic z Rosją wGronowie, z Litwą w Ogrodnikach, z Białorusią w Kuźnicy Białostockiej i z Ukrainą wHrebennem.
Do końca roku 2008 zakończono budowę i dokonano odbioru technicznego trzech odcinków:
• Zamość-Rzeszów
• Gdańsk-Elbląg-Olsztyn
• Rzeszów-Tarnów.

Sieć PIONIER łączy obecnie 21 akademickich sieci MAN (22 Jednostki Wiodące). Infrastruktura sieci oparta jest na posiadanych łączach światłowodowych oraz połączeniach dzierżawionych od operatorów łączy podkładowych. Sieć PIONIER składa się z dwóch fragmentów: pierwszego, pracującego w technologii 10 Gigabit Ethernet w oparciu o posiadane własne włókna światłowodowe oraz drugiego pracującego wtechnologii 1 Gigabit Ethernet w oparciu o dzierżawione kanały optyczne.

Sieć 10 Gigabit Ethernet (obecnie wykorzystywane są 2 kanały 10 GbE w każdej relacji) łączy w tej chwili 19 Miejskich     Sieci Komputerowych (MAN Białystok, MAN Bydgoszcz, MAN Częstochowa, MAN Gdańsk, MAN Kielce, MAN Koszalin, MAN Kraków, MAN Lublin, MAN Łódź, MAN Opole, MAN Poznań, MAN Puławy, MAN Radom, MAN Szczecin, MAN Toruń, MAN Warszawa, MAN Wrocław, MAN Zielona Góra i ŚASK Śląsk) i wybudowana została z wykorzystaniem przełączników 10 Gigabit Ethernet  NetIron XMR 8000 firmy Foundry. Warstwę transmisyjną dla sygnałów 10GE stanowi optyczny system transmisyjny DWDM FSP3000 firmy ADVA.

W relacjach pomiędzy miastami:
• Gdańsk – Olsztyn
• Olsztyn – Białystok
• Lublin – Rzeszów
• Rzeszów – Kraków
wykorzystywane były połączenia zrealizowane w te- chnologii 1 GE dzierżawione od operatorów trzecich.

W całej sieci, obejmującej łącza 10 GbE i 1GbE, wdrożona jest technologia MPLS dla realizacji usług warstwy 2 modelu OSI.  Stan sieci transmisyjnej na dzień 31.12.2008r. przedstawia boczny rysunek.

Eksploatacja i zarządzanie siecią
Nad prawidłowym funkcjonowaniem sieci PIONIER, nadzór w trybie 24h na dobę przez 365 dni w roku, sprawuje Centrum Zarządzania Siecią PIONIER (PIONIER NOC) PCSS. Zarządzanie stykiem sieci PIONIER w węzłach wykonywane jest we współdziałaniu z MAN-ami, natomiast zarządzanie warstwą IP wykonuje NOC – Łódź.

Niezwykle ważnym elementem polityki zarządzania i utrzymania sieci PIONIER jest stała troska o jej niezawodność. Sieć została zaprojektowana i jest rozbudowywana w taki sposób, aby dostarczanie usług do sieci miejskich odbywało się drogami alternatywnymi i pojedyncze awarie w sieci nie skutkowały brakiem łączności między MAN-em a siecią kręgosłupową.

W roku 2008 średnia dostępność sieci MAN do sieci PIONIER wyniosła 99,97%, natomiast średnia dostępność pojedynczych połączeń szkieletowych (lambda lub kanał dzierżawiony) wynosiła 99,83% (99,82% w 2007, 99,85% w roku 2006 i 99,69% w roku 2005).

Łączność zagraniczna
Sieć PIONIER realizuje łączność zagraniczną do Internetu światowego poprzez sieć GÉANT2 oraz łączność do niektórych zagranicznych sieci naukowych poprzez własne łącza bezpośrednie.

W 2008 roku sieć PIONIER dysponowała bezpośrednim połączeniami z sieciami naukowymi Niemiec (DFN), Austrii (ACOnet), Czech (CESNET), Słowacji (SANET), Białorusi (BASNET) iUkrainy (URAN).

Połączenia do Austrii i Czech wykorzystują kabel światłowodowy sieci PIONIER do Cieszyna iwspółdzielą kanał o przepustowości 10Gb/s. Ruch do Austrii jest tranzytowany w sieci CESNET, jako VPN warstwy 2.

Połączenie do Słowacji jest zrealizowane na kablu światłowodowym sieci PIONIER z Bielska-Białej do Zwardonia z dedykowanym kanałem optycznym o przepustowości 10 Gb/s.

Połączenie do sieci BASNET zestawione zostało na łączu STM-1 o przepustowości 155 Mb/s pomiędzy Mińskiem a Poznaniem dzierżawionym od operatora telekomunikacyjnego.

Połączenie na Ukrainę realizowane jest na łączu o przepustowości 155 Mb/s zestawionym pomiędzy Warszawą a Kijowem, dzierżawionym od operatora telekomunikacyjnego. Wykorzystując to połączenie, sieć PIONIER zapewnia tranzytowanie ruchu pomiędzy siecią URAN na Ukrainie, a siecią GÉANT2.

Usługi w sieci PIONIER

W roku 2008, oprócz łączności do Internetu wewnątrz kraju i do Internetu zagranicznego, sieć PIONIER oferowała dedykowane kanały dla projektów europejskich (VLBI, EGEE), a także krajowych (Clusterix). W sieci PIONIER dostępne były także takie usługi jak: iTVP (Interaktywna Telewizja), Wirtualne Laboratorium, Biblioteki Cyfrowe.

W sieci PIONIER, we współdziałaniu z MAN-ami, realizowane są także połączenia IPv6 i Multicasting v6. Za pośrednictwem sieci świadczone są także usługi dostępu do centrów KDM.

W sierpniu 2008r. w ramach Programu Operacyjnego Innowacyjna Gospo- darka, „Oś priorytetowa: Infrastruktura sfery B+R, Działanie 2.3: Inwestycje związane z rozwojem infrastruktury informatycznej nauki", złożono do MNiSW wniosek o dofinansowanie realizacji projektu „Platforma Obsługi Nauki PLATON - Etap I: Kontener usług wspólnych” (wniosek zaakce- ptowano, projekt wszedł w fazę realizacji z dniem 30.04.2009 r., przyp. red.).

Celem ogólnym projektu jest rozwój istniejącej krajowej infrastruktury teleinformatycznej nauki (sieci PIONIER) o aplikacje i usługi wpierające badania naukowe i prace rozwojowe polskich zespołów badawczych na rzecz innowacyjnej gospodarki poprzez:

1. Udostępnienie środowisku naukowemu bezpiecznych teleinformatycznych usług wideokonferencji realizowanych na drodze budowy wysokiej jakości systemu wideokonferencyjnego w sieci PIONIER. System ten umożliwi zarówno połączenia punkt-punkt jak i połączenia pomiędzy wieloma lokalizacjami jednocześnie oraz zapewni możliwość rejestracji poszczególnych wideokonferencji i ich odtworzenia.

2. Wdrożenie teleinformatycznych usług eduroam tj. prostego i bezpiecznego roamingu osób ze środowiska nauki iszkolnictwa wyższego w Polsce poprzez uruchomienie we wszystkich sieciach MAN i centrach KDM wzorcowych bezpiecznych systemów dostępu do sieci bezprzewodowej.

3. Upowszechnienie wykorzystania infrastruktury obliczeniowej w środowisku naukowym na drodze wdrożenia platformy zaawansowanych usług informatycznych o zasięgu ogólnokrajowym, dostarczających usługi kampusowe (aplikacji na żądanie), zdolnych zapewnić szerokiemu gronu użytkowników ze środowisk akademickich i badawczych elastyczny, skalowalny dostęp do specyficznych aplikacji, zarówno wsystemie MS Windows, jak i Linux, z uwzględnieniem potrzeb określonych grup zawodowych wtych środowiskach wraz z wdrożeniem systemu zintegrowanych usług zarządzania zasobami gridowymi.
4. Wdrożenie dla środowiska naukowego usług zwiększających ochronę danych w czasie rzeczywistym, tj. usług na żądanie dla sieciowej powszechnej archiwizacji danych realizowanych na drodze budowy w sieci PIONIER działającego w architekturze klient/serwer wydajnego archiwizatora danych o rozproszonej strukturze.
5. Udostępnienie środowisku naukowemu krajowej platformy dystrybucji naukowej interaktywnej telewizji HD i świadczenie w sieci PIONIER usług opartych o treści cyfrowe o wysokiej rozdzielczości dla edukacji, popularyzacja nauki i telemedycyny.

Wniosek został złożony przez Operatora sieci PIONIER w imieniu wszystkich 22 jednostek wiodących członków Konsorcjum PIONIER.

Prezentacje i udział w wystawach
PIONIER uczestniczył w roku 2008 w następujących konferencjach i wystawach: ISC'08 - International Supercomputing Conference 2008 (Drezno, Niemcy, 17-20.06.2008);*SC'08 - Supercomputing Conference 2008 (Austin, TX, USA, 13-20.11.2008).

Publikacje
W listopadzie 2008 roku powstało nowe czasopismo będące branżowym magazynem Konsorcjum PIONIER - „PIONIER magazine”; zgodnie z założeniami pismo to ma się ukazywać trzykrotnie w ciągu roku (luty/marzec, czerwiec/lipiec, wrzesień/październik), dodatkowo z edycją angielską pod koniec roku zawierającą  artykuły z trzech polskich edycji.
Inne wydarzenia

Jubileusz 5-lecia uruchomienia sieci PIONIER zbiegł się z 15 rocznicą istnienia PCSS; główne uroczystości zaplanowane były na 6-7 listopada 2008 roku w Poznaniu.

W ramach obchodów, 6 listopada, odbyło się seminarium naukowe, zorganizowane w ramach miejskiego programu „Akademicki Poznań”. Konferencja ta miała miejsce w sali konferencyjnej Ośrodka Nauki Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu, przy ul. Wieniawskiego 17/19. Prelegentami seminarium byli wybitni naukowcy i światowe autorytety w dziedzinie zaawansowanych technologii informatycznych, m.in.: prof. Edward Seidel - Dyrektor National Science Foundation’s Office of Cyberinfrastructure, Bill St. Arnaud - Dyrektor działu zaawansowanych sieci w kanadyjskiej sieci naukowej CANARIE, prof. Dorte Olesen - Prezydent organizacji TERENA oraz prof. Satoshi Matsuoka - Profesor z Tokyo Institute of Technology. Udział w sesji wzięli także przedstawiciele firm i instytucji współpracujących zPCSS, przedstawiciele Konsorcjum PIONIER, władze miasta i województwa, parlamentarzyści oraz szerokie grono polskich naukowców.

O godz. 18.00. w Operze w Poznaniu odbyła się Gala Jubileuszowa, podczas której była również okazja do podsumowań 5-lecia działania sieci PIONIER.

Marek Bazyly, PCSS