Aktualności
2010-07-04
Telepomoc dla opiekunów
Projekt LivingLab4Carers
Fundacja i2CAT jest organizacją non-profit założoną przez rząd Katalonii. Celem i2CAT jest promowanie zaawansowanych badań i sieci szerokopasmowych oraz zwiększenie jej stosowania w praktyce oraz budowa platform współpracy między sektorem prywatnym i środowiskiem naukowo-akademickim.

Prace badawczo-rozwojowe w ramach Fundacji realizowane są przez zespoły badawcze wywodzące się z katalońskich uczelni. Zespoły te uczestniczą w wielu projektach w zakresie budowy sieci eksperymentalnej, opracowania usług warstwy pośredniej oraz realizacji aplikacji dla społeczeństwa informacyjnego. Prowadzony przez nią projekt LivingLab4Carers jest pilotową realizacją wdrożoną w 15 rodzinach w Cornelli. Projekt motywuje i wspomaga opiekunów za pomocą sieci społecznej opartej o spotkania wideokonferencyjne pomiędzy wieloma uczestnikami prowadzone przez psychologa. Wideokonferencje odbywają się przy użyciu wirtualnej stacji MCU (Multipoint Control Unit) utworzonej specjalnie na potrzeby projektu. Projekt ten oferuje nowe rozwiązania technologiczne oraz nowe treści cyfrowe, które umożliwią utworzenie sieci społecznej skoncentrowanej na opiekunach osób z ograniczoną mobilnością oraz dostarczeniu pomocy zdrowotnej tym osobom. W celu osiągnięcia głównego celu powstanie nowe rozwiązanie, które zostanie wdrożone w formie „żywego laboratorium” (ang. Living Lab). Pozwoli to na zaoferowanie finalnego rozwiązania jako produktu, który spełni wymagania głównych użytkowników usług oferowanych przez budowaną sieć.

Platforma Telepomocy

Komunikacja pomiędzy ludźmi od zawsze odgrywała ważną rolę w naszym życiu. Projekt LivingLab4Carers został skoncentrowany na ludziach, którzy opiekują się swoimi krewnymi w domu. Celem jest połączenie osób z podobnymi problemami i wyzwaniami w ramach motywujących sesji prowadzonych przez psychologów. W celu jego osiągnięcia stworzona została platforma wraz z systemem wideokonferencyjnym, która umożliwia prowadzenie multikonferencji wideo pomiędzy pacjentami.

Projekt realizowany był jako doświadczenie „żywego laboratorium”. Oznacza to, że pod uwagę brane były potrzeby i decyzje różnych grup zaangażowanych w realizację projektu, począwszy od pacjentów, do których system był skierowany, aż po inżynierów go implementujących. Głównymi elementami, które podlegały modyfikacjom w trakcie przeprowadzania eksperymentu tą drogą, były:

1) aspekty interfejsu użytkownika i sposobu interakcji z platformą w kontekście użyteczności
2) wybór głównego systemu interakcji z platformą: zrezygnowano z komputera na rzecz odbiornika telewizyjnego (należy przy tym dodać, że w Hiszpanii 99,8% seniorów posiada w domu odbiornik telewizyjny). Druga z wymienionych powyżej zmian oznaczała, że projekt musiał zostać zredefiniowany, aby umożliwić połączenia wideokonferencyjne poprzez kanał telewizyjny. W tym celu użyto urządzeń typu set-top box z kamerą webową i mikrofonem podłączonymi do odbiorników telewizyjnych.

W obszarze części serwerowej platformy początkowo planowano użyć stacji Multipoint Control Unit (MCU). Koszt takiej stacji może wynieść około 60 tysięcy euro, zdecydowano więc o implemen tacji wirtualnego MCU jako rozwiązania finalnego. Wirtualne MCU dystrybuuje strumień wideo pomiędzy użytkownikami połączonymi z tym samym wirtualnym pokojem. System dokonuje pomiarów przepustowości połączenia każdego użytkownika w czasie rzeczywistym i w razie potrzeby adaptuje transmitowany strumień do jakości najsłabszego łącza w obrębie pokoju. Dzięki zastosowaniu rozwiązania wirtualnej stacji MCU koszty obniżone zostały do kosztu serwera opartego o architekturę PC, tj. do 3 tysięcy euro.

Reżyserem wideokonferencji jest psycholog, który posiada możliwość przypisywania kanałów audio i wideo do każdego uczestnika. Testy akceptacyjne przeprowadzone z udziałem użytkowników wykazały, że spotkania powyżej 5 osób są niemożliwe, zdecydowano więc o ustawieniu limitu 5 osób na każdy wirtualny pokój. Najważniejszym wyzwaniem związanym z udziałem psychologów było uruchomienie połączeń z ośrodkami medycznymi. Ośrodki te umożliwiają komunikację jedynie poprzez porty 80 i 443 (http i https) oraz poprzez firewalle, dodatkowo często użytkuje metody translacji adresów NAT (Network Address Translation). W związku z tym wszystkie pakiety wideo przesyłane są przez ruch http i/lub https.

Pilotowa instalacja


W momencie uruchamiania projektu LivingLab4Carers, świadoma wielkiego wyzwania związanego ze starzeniem się lokalnej społeczności w przeciągu najbliższych dziesięciu lat, Rada Miasta Cornella wystosowała zapytanie, czy pierwsze eksperymenty i instalacje można by uruchomić w Cornelli. Dotychczas w mieście tym organizowane były cotygodniowe sesje pod kierunkiem psychologa, który przygotowywał tematykę kolejnych spotkań, zbierające w jednej lokalizacji członków rodzin osób z ograniczoną mobilnością. Piętnaście rodzin spośród tych uczestniczących w sesjach organizowanych w sposób tradycyjny, zdecydowało się na uczestnictwo w nowym programie. Rodziny te zaangażowano w projekt „żywego laboratorium” i zdefiniowano dla nich instalację pilotową.

Najważniejszym rezultatem uzyskanym w trakcie realizacji projektu jest chęć kontynuacji użytkowania platformy po zakończeniu projektu przez wszystkie 15 uczestniczących w nim rodzin. W każdym spotkaniu uczestniczyło co najmniej 86% zapisanych uczestników, co jest liczbą większą niż w przypadku tradycyjnych spotkań wymagających fizycznej obecności. Aby osiągnąć taki rezultat, zaadaptowano procedurę „pierwszego spotkania w świecie rzeczywistym”. Dzięki odbyciu pierwszego spotkania w sposób tradycyjny, późniejsze wideokonferencje akceptowane były znacznie łatwiej. Trzynaście, spośród piętnastu rodzin, było zawsze obecne na wirtualnych spotkaniach. Jedenaście osób użytkowało system poprzez odbiornik telewizyjny, cztery zaakceptowały wykorzystanie do tego celu komputera osobistego. Średnia wieku uczestników eksperymentu wynosiła 58 lat. Warto także dodać, że dzięki zastosowaniu platformy, psychologowie byli w stanie obsłużyć większą liczbę spotkań i utrzymywać kontakty z większą liczbą opiekunów.

Podsumowanie

Projekt LivingLab4Carers zrealizowany zostały w formie „żywego laboratorium” w mieście Cornella de Llobregat. Miasto to posiada 85 tysięcy mieszkańców i jest miastem odpowiedniej wielkości do przeprowadzenia tego typu nowego doświadczenia w obszarze pomocy socjalnej i zdrowotnej. Realizacja projektu w formie „żywego laboratorium” umożliwiła stymulację użytkowników w kierunku wypracowania rozwiązań, będących nowymi pomysłami współtworzonymi przez społeczeństwo i ekspertów z zakresu technologii i medycyny. Rozwiązania te jako główny cel obierają poprawę jakości i stylu życia oraz wdrożenie nowych procedur świadczenia opieki socjalnej na rzecz opiekunów osób z ograniczoną mobilnością. Doświadczenie to umożliwiło zapoznanie opiekunów i bliskich krewnych tych osób z rozwiązaniami nowej ery technologicznej.

W kolejnym kroku projekt dążyć będzie do zachęcenia większej liczby mieszkańców Cornelli do użytkowania nowych technologii. Produkty finalny natomiast powinien umożliwić objęcie także innych miast i dostawców usług socjalnych.

Josep M. Colome, Fundacio i2CAT
Michał Kosiedowski, PCSS