Aktualności
2010-07-12
Sieci telemedyczne
Lekarze na odległość.
Wspomaganie komunikacji pomiędzy uczestnikami systemu ochrony zdrowia i współdzielenia informacji na drodze zastosowania technologii teleinformatycznych - czyli telemedycyna - nabiera w ostatnich latach coraz większego znaczenia.

Umożliwienie lekarzom świadczenia usług medycznych, czy udzielania porad na odległość stało się sposobem na zrównoważenie dostępu do świadczeń zdrowotnych oraz drogą dla osiągnięcia korzystnych efektów ekonomicznych. Stosowanie środków technicznych pozwalających na wdrożenie telemedycyny stawia jednakże przed środowiskiem lekarskim nowe wyzwania, takie jak potrzeba wyjścia z izolacji i otwarcie się na innych, przyjęcie wspólnych algorytmów postępowania i rekomendacji (standardów), czy rozwiązanie problemów z odpowiedzialnością za podejmowane decyzje. Skuteczne zmierzenie się z tymi wyzwaniami jest konieczne dla uwiarygodnienia i usprawnienia obiegu informacji niezbędnej dla właściwego diagnozowania i klasyfikacji stanu chorych, podjęcia słusznych działań leczniczych, a także kształcenia przed- i podyplomowego lekarzy i pielęgniarek. W efekcie zastosowanie metod telemedycznych umożliwia zwiększenie bezpieczeństwa chorych i personelu medycznego oraz obniżenie kosztów leczenia.

Na świecie najszerzej telemedycyna stosowana jest w Norwegii, gdzie wyzwania stawiane systemowi ochrony zdrowia przez geograficzne rozproszenie mieszkańców, wymogły wprowadzenie narzędzi teleinformatycznych wspomagających mniejsze ośrodki, szczególnie te zlokalizowane w miejscowościach oddalonych od referencyjnych centrów decyzyjnych. Szczególnym przypadkiem jest tutaj teren północnej Norwegii obejmujący dwie najdalej na północ wysunięte prowincje oraz Spitsbergen. Szpital uniwersytecki w Tromso już od połowy lat 90-tych ubiegłego wieku świadczy zdalne usługi medyczne, a w chwili obecnej jest jednym z dwóch w Norwegii szpitali niemal w 100% „bezpapierowych” – wszystkie informacje i dane są w nim przetwarzane, przekazywane i przechowywane w formie elektronicznej. Sieć telemedyczna w Północnej Norwegii obejmuje wszystkie ośrodki medyczne, w tym wszystkie praktyki lekarzy rodzinnych. Podobne sieci powstają w innych krajach, każdorazowo uwzględniając lokalne wymagania i uwarunkowania. Powstają też sieci tematyczne. W zakresie chirurgii urazowej wymienić można w tym obszarze m. in. trzy sieci regionalne oparte na systemie TEMPORE we Włoszech, czy sieć umożliwiającą zarządzanie procesem leczenia przypadków urazowych pilotowo uruchomioną przez Protestant Hospital Witten we współpracy z Fraunhofer Institut für Softwareund Systemtechnik w Berlinie.

Sieci telemedyczne tworzone są także w Polsce. Jednym z pierwszych tego typu rozwiązań wprowadzonych w praktyce był oparty o rozwiązania wideokonferencyjne system telekonsultacji w schorzeniach narządów słuchu uruchomiony przez Instytut Fizjologii i Patologii Słuchu w Warszawie. Inne dużej skali wdrożenia to sieć telekardiologiczna „Teleintermed” Instytutu Kardiologii w Warszawie, a także rozpoczęte niedawno projekty w Małopolsce i euroregionie Pomerania (teleradiologia) oraz Wielkopolsce (Wielkopolskie Centrum Telemedycyny dla chirurgii urazowej).

Krzysztof Słowiński, Uniwersytet Medyczny w Poznaniu
Michał Kosiedowski, PCSS