Aktualności
2010-07-13
3 dekady NORDUnetu
Skandynawska współpraca sieciowa.
NORDUnet to sieć połączeń do transmisji danych pomiędzy krajowymi sieciami badawczymi i edukacyjnymi pięciu krajów skandynawskich: Danii, Finlandii, Islandii, Norwegii i Szwecji. Łączy około miliona użytkowników i 600 instytucji badawczych w Skandynawii. Umożliwia też krajowym sieciom badawczym (NREN) dostęp do innych sieci badawczych na całym świecie i do światowego Internetu.

Ale NORDUnet to nie tylko sieci danych, ale także organizacja non-profit, działająca na rzecz skandynawskiej współpracy sieciowej. Organizacja reprezentuje NREN-y w organizacjach międzynarodowych i innych formach międzypaństwowej współpracy, przez co mówiąc jednym głosem, kraje skandynawskie mają o wiele wyższą pozycję w światowej kooperacji sieciowej.

NORDUnet funkcjonuje jako spółka z o.o. Jego właścicielami są ministerstwa edukacji i nauki państw wchodzących w skład organizacji lub instytucje będące pod ich kontrolą. Administracja firmy znajduje się w duńskim mieście Horsholm, ale firma wraz z personelem jest zorganizowana w innych miastach Danii, Finlandii, Norwegii i Szwecji. Operacje w sieci są przeprowadzane przez Centrum Zarządzania Siecią (NOC) w Sztokholmie oraz sieci krajowe.

Członkami NORDUnet-u są Forskningsnet w Danii, FUNET w Finlandii, RHnet w Islandii, UNINETT w Norwegii i SUNET w Szwecji. Przedstawiciele krajowych sieci badawczych tworzą zarząd NORDUnet, stanowiący organ przewodniczący spółki. Zarząd spotyka się przynajmniej cztery razy w roku, by decydować o strategicznych dla spółki kwestiach. Jedną z najważniejszych form współpracy w ramach organizacji są konferencje sieciowe. Dają one specjalistom od sieci możliwość omówienia planów na przyszłość i nowoczesnych rozwiązań stosowanych w sieci. O ogromnym znaczeniu konferencji w funkcjonowaniu NORDUnet świadczy fakt, iż sama organizacja powstała jako rezultat tych spotkań w przeszłości. Współpraca w ramach organizacji trwa już 30 lat. Pierwsze spotkanie ekspertów w sprawie sieci skandynawskiej miało miejsce w 1980 roku. Od tego czasu gospodarzem konferencji były wszystkie kraje nordyckie.

Połowa lat 80. przyniosła rozpoczęcie programu NORDUnet, którego głównym celem miało być budowanie wspólnej sieci transmisji danych dla badań i edukacji. Program finansowany przez Nordycką Radę Ministerstw w latach 1985 - 1991, okazał się sukcesem, sieć NORDUnet powstała w 1988 roku, a rok później funkcjonowała już na pełnych obrotach.

Od samego początku celem działalności NORDUnet-u było stworzenie sieci oferującej najlepszą obsługę na świecie. Sieć połączyła kraje nordyckie ze sobą, a także z resztą Europy i Stanów Zjednoczonych za pomocą innowacyjnej techniki wieloprotokołowej. Decydując się na stosowanie protokołu internetowego opracowanego w Stanach Zjednoczonych, ale jeszcze nie zatwierdzonego przez Europejczyków, NORDUnet zrobił odważny krok, który później okazał się być właściwą decyzją.

Z biegiem lat, NORDUnet dostarczał najwyższej jakości usług dla sieci badawczych w krajach skandynawskich. Nie zawsze było to łatwe, ponieważ wymagania ogromnie wzrosły od początku lat 90. Popularność światowej sieci sprawiła, że komunikacja komputerowa stała się koniecznością dla coraz większej liczby ludzi na całym świecie, co spowodowało presję dla sieci, by dotrzymać kroku nowym wymaganiom.

Testy 6NET z najlepszymi

NORDUnet i sieci będące jego członkami były aktywnymi uczestnikami największych europejskich projektów badawczych w ostatnich latach, w tym projektu 6NET. Celem projektu zainicjowanego w 2001 roku przez firmy Cisco Systems, Dante i kilka krajowych sieci badawczych i edukacyjnych, było stosowanie międzynarodowych sieci IPv6, by zdobyć jak więcej wiedzy na ich temat oraz testować nowe aplikacje i usługi.

Protokół internetowy IPv6 został stworzony w celu zastąpienia protokołu IPv4 i rozwiązania problemu niedoboru adresów IP, spowodowanego przez coraz większą popularność Internetu. 6NET miał przetestować jak IPv6 będzie działać w rzeczywistych warunkach, kiedy jest stosowany w dużych sieci międzynarodowych.

NORDUnet był jednym z głównych wykonawców projektu i autorem sieci wykonanej na terenie państw skandynawskich. Sieć szkieletowa o szybkości przesyłu 155 Mbit/s została utworzona w środkowych krajach skandynawskich w 2002 r., połączyła Sztokholm z Frankfurtem i Londynem oraz Sztokholm z Kopenhagą, Helsinkami i Oslo. Latem 2004r. NORDUnet zmodernizował połączenia do szybkości 1 Gbit/s.

Nowe kierunki rozwoju

Ostatnia aktywność na rzecz rozwoju sieci NORDUnet dotyczy instalacji NorthernLight w ramach pilotowej sieci lambda. Wersja pilotażowa ma topologię gwiazdy, która przebiega ze Sztokholmu do stolic skandynawskich: Kopenhagi, Helsinkach i Oslo. Połączenie z Amsterdamem łączy dalej NorthernLight z innymi strukturami wewnątrz sieci lambda w Europie i Stanach Zjednoczonych.

NorthernLight jest częścią współpracy w ramach GLIF (Global Lambda Integrated Facility), ogólnoświatowej organizacji wspierającej badania i rozwój gridów lambda. Lambdy są uważane przez wielu za następny główny etap w ewolucji Internetu, co otworzy drogę w kierunku sieci optycznych. Ideą w sieci lambda jest wykorzystanie różnych długości fal świetlnych lambda w światłowodach dla poszczególnych połączeń. Każda społeczność użytkowników ma swój indywidualny zestaw lambd i ponieważ możliwe jest wysyłanie fal wielu długości w jednym włóknie światłowodowym, potencjał sieci jest zwiększany.

Dzisiaj jednym z głównych celów NORDUnet jest rozwój sieci następnej generacji. Aby osiągnąć ten cel, NORDUnet i krajowe sieci aktywnie uczestniczą w międzynarodowym rozwoju sieci i wspierają zaawansowaną współpracę międzynarodową. Około 10 - 15% budżetu NORDUnet jest zarezerwowane dla celów rozwoju sieci. W przyszłości celem NORDUnet nadal pozostanie utrzymanie silnej obecności i współpracy w nordyckiej organizacji międzynarodowych sieci. Oczywiście nie zapominając o jego pierwotnego celu - zapewnieniu światowej klasy usługi sieci skandynawskim ośrodkom badań i edukacji.

Lars Fischer, NORDUnet
Kinga Jurga, PCSS